Đối với người quan tâm đến sự phát triển của nền kinh tế thì chắc chắn đều biết đến học thuyết giá trị thặng dư. Từ lâu, giá trị thặng dư đã trở thành điều kiện để tồn tại của chủ nghĩa tư bản. Tuy nhiên, khái niệm về giá trị thặng dư còn khá trừu tượng khiến nhiều người khó hình dung. Vậy giá trị thặng dư là gì? Vai trò của nó trong cuộc sống như thế nào? Ý nghĩa ra sao?

1. Giá trị thặng dư là gì?

Giá trị thặng dư là gì? Vai trò và ý nghĩa của giá trị thặng dư

Giá trị thặng dư là gì?

Giá trị thặng dư được định nghĩa là giá trị vượt quá giá trị sức lao động của người lao động trong quá trình sản xuất, nhưng lại bị các nhà sản xuất tư bản chiếm đoạt. Quá trình sản sinh và chiếm đoạt giá trị thặng dư là biểu hiện của các quy luật kinh tế cơ bản trong hệ thống sản xuất chủ nghĩa tư bản. Trong hoạt động sản xuất, các nhà tư bản đầu tư tiền để mua sức lao động và các nguyên liệu sản xuất, với mục tiêu thu được lợi nhuận vượt qua số tiền đã đầu tư ban đầu. Phần lợi nhuận đó được xem là giá trị thặng dư.

2. Giá trị thặng dư có vai trò như thế nào?

Giá trị thặng dư là gì? Vai trò và ý nghĩa của giá trị thặng dư

Giá trị thặng dư có vai trò như thế nào?

Trong lĩnh vực kinh tế, khi cá nhân hoặc tổ chức đầu tư tiền vào quá trình sản xuất và kinh doanh, đồng tiền trở thành một công cụ để tạo ra lợi nhuận. Bất kỳ ai, dù là cá nhân hay tổ chức, có thể trở thành nhà đầu tư hoặc nhà tư bản nếu họ có kiến thức và biết cách sử dụng nguồn vốn hiện có một cách hợp lý và linh hoạt.

Nếu tiền chỉ được tích lũy mà không được đầu tư, nó chỉ có thể coi là tiền “chết”. Tiền không chỉ mang lại lợi ích cho chính người sở hữu nó mà còn có thể mang lại lợi ích cho những người cần vốn để mở rộng đầu tư và sản xuất.

Trong mọi xã hội và thời điểm, việc tăng giá trị thặng dư luôn là mục tiêu và con người luôn cố gắng tìm cách để tăng giá trị này. Với sự phát triển của công nghệ và máy móc, các nhà tư bản sử dụng các công nghệ sản xuất tiên tiến và khai thác tri thức và trí tuệ của con người để áp dụng vào quá trình sản xuất kinh doanh. Điều này giúp tăng giá trị thặng dư mà không cần tăng cường lao động hay làm việc trong thời gian dài, đồng thời tránh ảnh hưởng đến sức khỏe của người lao động.

3. Ý nghĩa và đặc trưng của giá trị thặng dư

Giá trị thặng dư là gì? Vai trò và ý nghĩa của giá trị thặng dư

Ý nghĩa và đặc trưng của giá trị thặng dư

Để giải thích bản chất của giá trị thặng dư, Karl Marx đã phân chia tư bản thành hai phần chính:

  • Tư bản bất biến đại diện cho các phần tư bản tồn tại dưới dạng vật chất sản xuất, giá trị của chúng không thay đổi sau quá trình sản xuất. Nó được chuyển đổi vào sản phẩm cuối cùng.

  • Tư bản khả biến đại diện cho phần tư bản hiển thị dưới dạng giá trị lao động sau quá trình sản xuất, nó tăng thêm một lượng nhất định.

Do đó, giá trị của một mặt hàng là tổng giá trị của tư bản bất biến và tư bản khả biến. Qua đó, bản chất cơ bản của việc bóc lột trong chủ nghĩa tư bản trở nên rõ ràng. Ngày nay, lý thuyết giá trị thặng dư có ý nghĩa rất quan trọng đối với quá trình xây dựng, đổi mới và bảo vệ chủ nghĩa xã hội ở Việt Nam. Nếu được áp dụng đúng đắn, nó sẽ góp phần thúc đẩy tăng trưởng kinh tế và cải thiện cuộc sống xã hội của chúng ta.

Trên đây là những thông tin về giá trị thặng dư là gì? Vai trò và ý nghĩa của giá trị thặng dư. Mong rằng với những kiến thức trên bạn sẽ áp dụng thành công để tạo giá trị thặng dư cho chính mình.

Bài viết liên quan